Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Yönetmeliği
25/05/2010 hasta
Yorumlar (0)
Organ ve Doku Nakli Hizmetleri YönetmeliÄŸi Bu YönetmeliÄŸin amacı, tedavisi doku veya organ nakli ile mümkün olan hastaların hayatiyetini sürdürmek için nakilleri gerçekleÅŸtirecek organ ve doku nakli merkezlerinin, organ ve doku kaynağı merkezlerinin ve doku tipleme ünitelerinin açılması, çalışması ve denetimi ile bunların baÄŸlı olduÄŸu kamu kurum ve kuruluÅŸları ile özel kuruluÅŸların uymak zorunda oldukları usul ve esasları düzenlemek, organ ve doku nakli hizmetlerinin yürütülmesinde uyulması gereken esasları belirlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, kamu kurum ve kuruluÅŸlarıyla özel kuruluÅŸların organ ve doku nakilleri ile
ilgili faaliyetlerini kapsar.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik 181 sayılı SaÄŸlık Bakanlığının TeÅŸkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin 43' üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4-Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık; Sağlık Bakanlığını,
b) Organ ve Doku Nakli; terminal dönemdeki hastalıklarda tedavi amacıyla uygulanan organ ve doku
nakli ameliyesini,
c) Organ ve Doku Nakli Merkezi; organ ve doku nakillerinin uygulandığı tıbbi tedavi merkezlerini,
d) Özel Organ ve Doku Nakli Merkezi; organ ve doku nakillerinin uygulandığı, gerçek kiÅŸilere ve özel
hukuk tüzel kiÅŸilerine ait tedavi merkezlerini,
e) Organ Kaynağı Merkezi; beyin ölümü kriterlerini tesbit edebilecek donanım ve personele sahip
merkezleri,
f) Doku Tipleme Laboratuvarı; donör adayı ile alıcıların doku tiplemelerini yapabilecek donanım ve
personele sahip laboratuvarları,
g) Kanun; 29/05/1979 tarihli ve 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında
Kanunu,
h) Ulusal Koordinasyon Kurulu (UKK); Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Kurulunu,
g) Ulusal Koordinasyon Sistemi(UKS); Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Sistemini,
ifade eder.
Ä°KÄ°NCÄ° BÖLÜM
Kurullar
Ulusal Koordinasyon Kurulunun Yapısı
Madde 5- Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Kurulu; Bakanlık MüsteÅŸarı, Tedavi Hizmetleri
Genel Müdürü, Kalp, KaraciÄŸer, Böbrek, Kornea, Kemik Ä°liÄŸi Nakilleri Bilim Kurulları BaÅŸkanları ile
Ä°mmünoloji ve Diyaliz Bilim Kurulları BaÅŸkanlarından oluÅŸur. Bilim Kurulu BaÅŸkanlarından biri
Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinatörü olarak seçilir. Koordinatör Kurul üyelerinin oylarının salt
çoÄŸunluÄŸuyla seçilir. Ülke Koordinatörü bir yıl süre ile görev yapar. Aynı üye ikinci yıl kurul
üyeliÄŸine seçilse dahi Ülke Koordinatörü olamaz.
Ulusal Koordinasyon Kurulunun Görevleri
Madde 6- Ulusal Koordinasyon Kurulu aÅŸağıdaki görevleri yürütmekle yükümlüdür.
a) Organ ve doku nakilleri konusunda ulusal stratejileri belirlemek, alınması gereken önlemleri,
geliÅŸime yönelik plan ve programları Bakanlığa önermek,
b) Ulusal Koordinasyon Sistemini geliÅŸtirmek,
c) Organ ve doku kaynağı merkezlerinde yapılan organ ve doku paylaşımını denetlemek ve bir rapor
halinde Bakanlığa sunmak,
d) Bilim kurulları arasında koordinasyonu sağlamak,
e) Organ ve doku nakli merkezlerinin açılma baÅŸvurularına ait ilgili Kurul tarafından hazırlanan
raporları ülke ihtiyaçlarına göre deÄŸerlendirmek ve açılmasını Bakanlığa önermek,
f) DiÄŸer ülkelerdeki geliÅŸmeleri izlemek ve ülkeye kazandırmak.
Ulusal Koordinasyon Kurulunun Çalışma Usulü
Madde 7- Kurul, Bakanlıkça olaÄŸanüstü toplantıya çağırılmadıkça en az 2 ayda bir kez toplanır. Ä°lk
toplantı bilim kurulu baÅŸkanlarının belirlenmesinden sonra 1 ay içerisinde yapılır.
Toplantıların sekreteryasını SaÄŸlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel MüdürlüÄŸü yürütür.
Kurul üyelerinin yol giderleri Bakanlıkça karşılanır.
Bilim Kurullarının Yapısı
Madde 8 - Kalp-akciÄŸer- kalp kapağı, KaraciÄŸer, Böbrek ,Kornea, Kemik iliÄŸi nakilleri ve Ä°mmünoloji
Bilim Dalı için ayrı bilim kurulları oluÅŸturulur. Bilim ve teknolojinin geliÅŸmesiyle yeni uygulamaya
baÅŸlanan Organ ve Doku nakilleri için Bilim Kurulları oluÅŸturulur.
Her nakil türü için oluÅŸturulacak Bilim Kurulları, Bakanlıkça Doku ve Organ Nakli Merkezi olarak
faaliyet gösterilmesine izin verilmiÅŸ merkezlerin belirleyeceÄŸi birer temsilciden oluÅŸur. Ä°mmünoloji
Bilim Kurulu; Bakanlıktan Doku Tipleme Labaratuvarı olarak izin almış, kamuya ait laboratuvarların
belirleyeceÄŸi birer temsilciden oluÅŸur.
Bu Merkezler her yıl aralık ayının ilk haftasında bir sonraki yıl Bilim Kurulunda görev alacak
temsilcilerini Bakanlığa bildirir. Makamın onayını müteakip 1 Ocak tarihi itibariyle üyelik baÅŸlar ve
üyelik süresi 1 yıldır. Herhangi bir nedenle boÅŸalan üyeliÄŸe yine kendi merkezi tarafından bir üye
belirlenir. Bu üye boÅŸalan üyenin süresini tamamlar. Her üye tekrar seçilebilir.
Bakanlık Tedavi Hizmetleri Genel Müdürü yada yetkili kılacağı bir kiÅŸi, Bilim Kurullarının daimi
üyesidir.
Bilim Kurullarının Görevleri
Madde 9- Bilim Kurulları aÅŸağıdaki görevleri yürütmekle yükümlüdür. Bilim Kurulları bu görevleri
yürütmek için alt kurullar oluÅŸturabilir.
a) Görev aldıkları organ ve doku nakli türüne ait, organ ve doku nakli merkezlerinin açılma
baÅŸvurularını deÄŸerlendirmek, kurul tarafından belirlenen 3 üye vasıtasıyla merkezleri yerinde
denetleyerek inceleme raporu hazırlamak ve bir rapor halinde Ulusal Koordinasyon Kuruluna sunmak,
b) Organ ve doku nakli merkezlerinin çalışmalarını izlemek,
c) Ülkedeki organ ve doku nakilleri konusunda stratejileri belirlemek, alınması gereken önlemleri,
hizmetin geliÅŸimine yönelik plan ve programları önermek,
d) Görev alanları ile ilgili organların merkezi dağıtım sisteminin prensiplerini oluÅŸturmak ve Ulusal
Koordinasyon Kuruluna sunmaktır.
Bilim Kurullarının Çalışma Usulü
Madde 10- Kurullar, Bakanlıkça olaÄŸanüstü toplantıya çağırılmadıkça ocak ve haziran aylarında
olmak üzere yılda iki kez olaÄŸan olarak toplanır.
Kurullar üyeleri arasından bir baÅŸkan seçerler. Hizmetlerin geliÅŸmesini saÄŸlamak amacıyla kendi
üyelerinden ya da Kurul dışından çalışma grupları oluÅŸturabilirler.
Kurulun toplantılarına Kurulca kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın üstüste iki kez katılmayan
temsilcinin üyeliÄŸi sona erer. Yerine aynı usullerle bir üye seçilir.
Kurulların sekreteryasını SaÄŸlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel MüdürlüÄŸü yürütür. Kurul
üyelerinin ulaşım giderleri Bakanlıkça karşılanır.
Bölge Tıbbi Kurullarının Yapısı
Madde 11- Bölge Tıbbi Kurulları bölgenin bulunduÄŸu il merkezindeki organ ve doku nakli
merkezlerinin temsilcilerinden oluÅŸur.
Bölge Tıbbi Kurullarının Görevleri
Madde 12- Bu kurulda görev alacak olan organ ve doku nakli hekimleri sırayla nöbet tutarlar. Organ
ve doku bağışı veya donör adayı olduÄŸunda nöbetçi hekim merkeze gelerek organ dağıtımını yapar.
GerçekleÅŸen organ ve doku dağıtımı sonunda gerçekleÅŸen nakilleri ve kullanılamayan organ ve
dokulara ait bilgileri bir rapor halinde Bakanlığa sunar
Kalp, kalp-akciÄŸer, karaciÄŸer nakli bekleyen hastaların öncelikleri Bölge Tıbbi Kurulu tarafından
belirlenir ve takip edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Organ ve Doku Nakli Hizmetleriyle Ä°lgili Kurum ve KuruluÅŸlar
Ulusal Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Koordinasyon Merkezi
Madde 13- Ulusal Koordinasyon Kurulunun aldığı kararlar doğrultusunda organ ve doku nakilleri ile
ilgili hizmetleri yürütmekle yükümlüdür. Bu Merkez SaÄŸlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel
MüdürlüÄŸüne baÄŸlı olarak hizmet yürütür.
Organ ve Doku Nakli Bölge Koordinasyon Merkezleri
Madde 14- Ulusal Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Koordinasyon Merkezine baÄŸlı olarak çalışan
bölgesel merkezlerdir. Bölge koordinasyon merkezleri, kendilerine baÄŸlı illerde hizmetin
yürütülmesinde koordinasyonu saÄŸlayacaktır. Ankara, Ä°stanbul ve Ä°zmir'de olmak üzere üç bölge
kurulmuÅŸtur. Yeni merkezlerin kurulmasına ihtiyaç duyulması halinde Ulusal Koordinasyon
Kurulunun önerisiyle Bakanlık yeni merkezler kurabilir.
Bölge koordinasyon merkezleri organ ve doku kaynağı merkezleri, doku tipleme laboratuvarları ve
organ ve doku nakli merkezleri arasında koordinasyonu sağlar.
Bu Merkezler, organ ve doku naklinin gerçekleÅŸtirilmesi ile ilgili donör adayı ve alıcı ile ilgili
yapılması gereken tıbbi, idari ve hukuki işlemlerin tamamlanmasını sağlar.
Nakilleri yapacak Organ Nakli Merkezi Hekimlerini göreve çağırır.
Organ alım ekiplerinin, çıkarılan organların ve nakil yapılacak hastaların merkezlere nakillerini saÄŸlar.
Organ ve Doku Nakli Bilgi Ä°ÅŸlem Merkezi
Madde 15- Ülke genelinde tüm organ ve doku bağışları ile organ ve doku bekleyen hasta bilgilerini ve
gerçekleÅŸen nakilleri içeren veri tabanı oluÅŸturmakla görevlidir. Bilgi Ä°ÅŸlem Merkezi, bölge
koordinasyon merkezleri ile elektronik ağla bağlantılıdır.
Organ ve doku nakli bekleyen hastalar nakillerini gerçekleÅŸtirilmesini istedikleri merkezlere
kaydolurlar. Bir hasta sadece bir merkeze kaydolabilir. Merkezler hasta bilgilerini Organ ve Doku
Nakli Bölge Koordinasyon Merkezine bildirirler. Bölge koordinasyon merkezleri, organ ve doku nakli
merkezleri tarafından bildirilen hasta kimlik ve doku tipleme bilgilerini güncel olarak bilgisayar
kayıtlarına alır ve bu bilgileri Organ ve Doku Nakli Bilgi İşlem Merkezine aktarır.
Organ ve Doku Nakli Merkezleri
Madde 16- Bakanlıkça faaliyet izni verilmiÅŸ nakil merkezleridir. Organ ve doku nakli merkezlerinin
taşıması gereken ÅŸartlar ve çalışmalarına ait usul ve esaslar her organ nakli için hazırlanacak Yönerge
ile belirlenir. Bu Yönergeler her organ ve doku için, ilgili Bilim Kurulları tarafından ayrı ayrı
hazırlanır ve Bakan onayı ile yürürlüÄŸe girer.
Bu Yönergelerde;
a) Merkezin sorumluluÄŸunu üstlenecek personelin nitelikleri,
b) Merkezde görev alacak personelin nitelikleri,
c) Merkezlerde bulunması gereken bölümleri,
d) Merkezde bulunması gereken araç ve gereçler,
belirlenir.
Organ ve Doku Nakli Merkezlerinin KuruluÅŸu
Madde 17- Organ ve Doku Nakli Merkezleri, kamu kurum ve kuruluÅŸları ile gerçek ve özel hukuk
tüzel kiÅŸileri tarafından, bunlara ait genel ve özel hastaneler bünyesinde bir ünite biçiminde kurulabilir.
Bu Merkezlerin faaliyete geçebilmesi için Bakanlıktan açılma izni onayı alınması zorunludur.
Göz bankaları yalnızca kamu kurum ve kuruluÅŸlarının bünyesinde kurulabilir. Bankaların açılmasının
planlanması, Bakanlık tarafından yapılır ve açılma kararı Bakanlık tarafından verilir. Üniversite
hastaneleri, Bakanlığa bildirmek koÅŸuluyla, kendi bünyelerinde banka açabilirler.
Organ ve Doku Nakli Merkezi Açılma BaÅŸvurusu ve Gerekli Belgeler
Madde 18- Organ ve Doku Nakli Merkezi açacakların bir dilekçe ile SaÄŸlık Bakanlığına baÅŸvurmaları
gereklidir.
Dilekçeye;
a) Merkez sorumluluÄŸunu üstlenecek hekime ait belgeler,
b) Organ nakli yapacak hekimin, yapacağı organ nakli alanında, eğitim programı
açısından Kurulun onaylamış olduÄŸu bir merkezde yeterli eÄŸitimi gördüÄŸüne iliÅŸkin belge,
c) Merkezde görev alacak personelin eÄŸitim durumunu gösterir belgeler,
d) Organ veya Doku Nakli Merkezinin Planı : Organ ve doku nakli hizmetleri için ayrılan bölümlere
ait 1/100 ölçekli, her kat için ayrı düzenlenmiÅŸ, yerleÅŸim ve kullanım alanlarını gösterir, ozalite
çekilmiÅŸ, Merkezin bulunduÄŸu ilin Bayındırlık ve Ä°skan MüdürlüÄŸünce tasdik edilmiÅŸ plan,
e) Merkezde bulunan araç gereci gösterir liste,
f) Özel Organ ve Doku Nakli Merkezi için baÅŸvuruluyorsa; kurucu gerçek kiÅŸi ise nüfus cüzdanının
onaylı örneÄŸi, vakıf ise vakıf senedinin, ÅŸirket ise ÅŸirket sözleÅŸmesinin noterden tasdikli örneÄŸi veya
kuruluÅŸu gösteren mahkeme kararının örneÄŸi,
eklenir.
BaÅŸvuruyu yapan merkezde, yaptığı organ nakli türüne baÄŸlı olarak, hastanın nakil öncesi ve sonrası
dönemlerde ihtiyaç duyabileceÄŸi anesteziyoloji ve reanimasyon, iç hastalıkları, çocuk saÄŸlığı ve
hastalıkları, patoloji ve diğer branşların mevcut olduğu, kan bankası desteği ile psikolojik ve sosyal
servis desteÄŸine sahip olduÄŸunu, veri yönetimi olanaklarını kullanabildiÄŸini belgelemelidir. Böbrek
nakli yapan ve bünyesinde diyaliz merkezi bulunmayan organ nakli merkezleri bu amaçla kullanılmak
üzere 2 cihaz kapasiteli diyaliz ünitesi bulundurmak zorundadır.
Organ ve Doku Nakli Merkezi Açılma Ä°zin Belgesi
Madde 19-Organ ve Doku Nakli Merkezi açılması için yapılan baÅŸvurular, ilgili Bilim Kurulu
tarafından değerlendirilir. Değerlendirme sonucunda hazırlanan rapor Ulusal Koordinasyon Kuruluna
sunulur. BaÅŸvuru Ulusal Koordinasyon Kurulunda ülke ihtiyaçlarına ve ulusal planlamaya göre
incelenir. Uygun görüldüÄŸü taktirde, Bakanlık onayı ile açılma izni verilir.
Merkezdeki sorumlu hekim deÄŸiÅŸtiÄŸinde gerekli belgelerle Bakanlığa baÅŸvurularak açılma izni
yenilenir.
Organ ve Doku Nakli Merkezlerinin Ä°zlenmesi
Madde 20- Ülke sınırları içinde alınan her organ kamu yararına kullanılacak niteliÄŸe sahiptir. KiÅŸisel
tasarruflardan etkilenmez.
Merkezlerin faaliyetlerinin izlenmesi ve deÄŸerlendirilmesi Ulusal Koordinasyon Kurulunun
belirleyeceÄŸi kriterler çerçevesinde Ulusal Koordinasyon Kurulu tarafından gerçekleÅŸtirilir. Ulusal
Koordinasyon Kurulu, deÄŸerlendirilen merkezlere iliÅŸkin önerilerini Bakanlığa bildirir. Ä°lgili merkezler
kendilerine iliÅŸkin öneriler doÄŸrultusunda düzenlemeler yapmakla yükümlüdürler.
Merkezlerin açılma iznine ait nitelikleri kaybetmeleri veya Ulusal Koordinasyon Kurulu tarafından
faaliyetlerinin sakıncalı bulunması hallerinde çalışmaları Bakanlıkça durdurulur.
Yılık Rapor
Madde 21- Organ ve doku nakli merkezleri her yıl yapılan nakilleri ve hasta izlemlerini en geç 31
Ocak tarihinde SaÄŸlık Bakanlığında olacak ÅŸekilde bildirmekle yükümlüdür. Bu veriler Bakanlık
tarafından yıllık rapor olarak yayımlanır.
Organ ve Doku Kaynağı Merkezi
Madde 22- Organ ve doku alınabilecek potansiyel donörlerin saptanıp izleneceÄŸi hastanelerdir.
Bu hastaneler organ alım operasyonunu gerçekleÅŸtirebilecek altyapı koÅŸullarına, potansiyel donörün
izlenmesine imkan veren araç-gerece ve tıbbi ölüm durumunu saptayacak Kanunda belirtilen
branşlardan hekimlere sahip olmak zorundadır.
Her organ ve doku kaynağı merkezinde bir koordinatör hekim ve iki yardımcı görevlendirilir. Bu Ekip
YoÄŸun Bakım Ünitesi sorumlu hekimine baÄŸlı olarak çalışır. Bu Ekipte ayrıca donör adayı ailesinden
organ bağışının alınmasında görevli, yardımcı saÄŸlık personeli, psikolog, imam ve gönüllü kiÅŸiler
bulunur. Bu personelin eÄŸitimi görev, yetki ve sorumlulukları Ulusal Koordinasyon Kurulu tarafından
hazırlanan ve Bakan onayı ile yürürlüÄŸe giren bir Yönerge ile belirlenir.
Doku Tipleme Laboratuvarları
Madde 23- Doku tiplemesini gerçekleÅŸtirecek laboratuvarların yapısal ve fonksiyonel koÅŸulları
Ä°mmünoloji Bilim Kurulu tarafından hazırlanan ve Bakan onayı ile yürürlüÄŸe giren bir Yönerge ile
belirlenir.
Gönüllü KuruluÅŸlar
Madde 24- Organ nakli hizmetleriyle ilgili hizmetlerde halkın hizmete katılımını sağlar. Organ
bağışının ülke düzeyinde geliÅŸmesini saÄŸlayıcı faaliyetleri destekler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Sistemi(UKS)
Ulusal Koordinasyon Sisteminin Amacı
Madde 25- Sistemin amacı ülke genelinde organ ve doku nakli hizmetleri alanında çalışan kurum ve
kuruluÅŸlar arasında gerekli koordinasyonu saÄŸlamak ve çalışmaların verimliliÄŸini artırmak, kadavra
organ sayısını artırmak, bilimsel kurallara göre ve tıbbi etik anlayışına uygun, adaletli organ ve doku
dağıtımını sağlamaktır.
Organ ve Doku Dağıtımı Yönergesi
Madde 26- Organ ve doku dağıtımı, Ulusal Koordinasyon Kurulu tarafından hazırlanan ve Bakan
onayı ile yürürlüÄŸe giren bir Organ ve Doku Dağıtımı Yönergesine göre yapılır.
Organ ve Doku Nakli KoordinatörlüÄŸü ve UKS Görevlileri
Madde 27- Sistem içinde, deÄŸiÅŸik birimler arasındaki koordinasyonu, organ ve doku kaynağı
merkezlerinde görev yapacak olan organ ve doku nakli koordinatörleri saÄŸlar.
Organ ve doku nakli koordinatörleri, donörlerin saptanmasından, ilgili hekimlerin olgu başına
intikallerini saÄŸlayarak beyin ölümü tutanağının (Ek-1) de belirtilen beyin ölüm kriterlerine göre ve
kurallara uygun biçimde düzenlenmesinden, Kanuna göre, gerekiyorsa, donör ailesinden izin
alınmasından, alınan organ ve dokunun ilgili merkeze naklinden sorumludur.
Organ ve doku kaynağı merkezleri beyin ölümü oluÅŸan her hastayı Bölge Koordinasyon Merkezine
bildirmek zorundadır.
Organ ve Doku Alım Ekibi
Madde 28- Kadavradan organ ve doku alımı gerçekleÅŸtirecek hekimlerin yetkileri ve eÄŸitimlerine ait
koşullar ilgili Kurul tarafından belirlenir.
Organ ve Doku Dağıtımı
Madde 29- Organ ve doku dağıtımı Ulusal Koordinasyon Kurulu tarafından hazırlanan ve Bakanlıkça
onaylanan Organ ve Doku Dağıtımı Yönergesine göre yapılır. Organ dağıtımı bilgisayar ortamında,
Ulusal Koordinasyon Kurulu tarafından kabul edilmiÅŸ bilgisayar programına göre yapılır. Organ ve
doku nakli merkezleri, organ ve doku bekleyen hastalara ait kimlik ve adresleri, doku tiplemeleri,
öncelik sıralarına ait bilgileri Organ ve Doku Nakli Bilgi Ä°ÅŸlem Merkezine bildirmek zorundadır.
Donör ve hastaya ait doku özellikleri eÅŸlenmeleri, müÅŸterek kullanılan program tarafından, bilgisayar
ortamında yapılır.
Nakil merkezleri kendilerinde sıra bekleyen hastalara ait listeleri güncelleÅŸtirmek zorundadırlar.
Organ ve doku nakli merkezleri kendi hastanelerinde çıkan donöre ait organ ve dokuları kendi
merkezinde kullanma hakkına haizdir. Ancak bu kullanımda aranacak en az doku uyumu şartları bilim
kurulları tarafından belirlenir. Donörün bulunduÄŸu merkezde kullanılmayacak olan organ ve dokular
Bölge Koordinasyon Merkezine bildirilir. Bölge Koordinasyon Merkezi bölgede sisteme kayıtlı
merkezlere önceden belirlenen sıraya göre dağıtım yapar. Bölgede kullanılmayan organ ve dokular bir
sonraki bölge merkezi tarafından dağıtıma alınır.
Yurt Dışı İlişkiler
Madde 30- Sistemin yurt dışında bulunan mevcut sistemler veya diÄŸer ülkeler ile iÅŸbirliÄŸi yapılması
Ulusal Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen koÅŸullar çerçevesinde gerçekleÅŸtirilir.
BEŞİNCÄ° BÖLÜM
Son Hükümler
Yasaklar
Madde 31- Bu Yönetmelik ile gösterilen nitelik ve koÅŸullara sahip olmadan ve Bakanlıktan izin
almadan, hekimler ve diÄŸer ÅŸahıslar tarafından organ ve doku nakli yapmak için özel merkezler
açılması, organ ve doku nakli yapılması yasaktır. Kamu kurum ve kuruluÅŸlarında organ nakli yapmaya
başlayacak olan merkezler bu durumu Bakanlığa bildirirler ve izin belgesi alırlar. Bu yasağa uymadığı
saptanan merkezlerin faaliyetleri Bakanlıkça durdurulur ve haklarında Kanunun ilgili hükümleri
uygulanır.
Kaldırılan Hükümler
Madde 32- 20/08/1993 tarihli ve 21674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 22/09/1994 tarihli ve
22059 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelikle deÄŸiÅŸtirilen Organ Nakli Merkezleri
YönetmeliÄŸi ve 20/08/1993 tarihli ve 21674 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kornea Naklinde
Kornea SaÄŸlanması ve Paylaşımı YönetmeliÄŸi yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 33- Bu Yönetmelikte geçen yönergeler, YönetmeliÄŸin yayımı tarihinden itibaren 6 ay
içerisinde hazırlanır.
Geçici Madde 1- Bu YönetmeliÄŸin yürürlüÄŸe girdiÄŸi tarihten önce faaliyete geçmiÅŸ bulunan kamu
kurum ve kuruluÅŸlarına ait organ ve doku nakli merkezleri, YönetmeliÄŸin yayımından itibaren en geç 3
ay içerisinde yaptıkları organ nakli türlerini ve bu nakil türlerinin sorumlularını Bakanlığa bildirmek
zorundadırlar. Bu YönetmeliÄŸin yayımı tarihinden önce yapılan Özel Organ ve Doku Nakli Merkezi
baÅŸvuruları hükümsüzdür. Bu merkezler, bu YönetmeliÄŸe uygun olarak tekrar baÅŸvuracaklardır.
Yürürlük
Madde 34- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüÄŸe girer.
Yürütme
Madde 35- Bu Yönetmelik hükümlerini SaÄŸlık Bakanı yürütür.
Ek-1
Beyin Ölüm Kriterleri
Tanım : Beyin ölümü klinik bir tanıdır ve beyin fonksiyonlarının tam ve irreversibl kaybıdır.
İrreversibl komanın temel bulguları :
I) Beyin ölümüne karar vermek için komanın aÅŸağıdaki nedenlere baÄŸlı olmaması,
a) Primer hipotermi,
b) Hipovolemik ya da hipotansif ÅŸok,
c) Geriye dönüÅŸüm saÄŸlayabilecek intoksikasyonlar (barbitürat ve diÄŸer sedatifler, depresan ve
narkotik ilaçlar) ile metabolik ve endokrin bozukluklar,
II) Bilincin tam kaybı,
III) Spontan hareketin bulunmaması. AÅŸağıda bulunan durumlar beyin ölümü tanısını ekarte ettirmez.
a) Derin tendon reflekslerinin alınması,
b) Yüzeyel reflekslerin alınması,
c) Babinski refleksi alınması ,
d) Solunum benzeri hareketler alınması, (omuz elevasyon ve adduksiyonu, önemli tidal volum
değişikliği olmaksızın interkostal genişleme)
e) Patolojik fleksiyon ve ekştensiyon cevabı dışındaki spontan ekstremite hareketleri,
IV) Ağrılı uyaranlara serebral-motor cevap alınamaması,
V) Spontan solunum bulunmaması,
VI) Beyin sapı reflekslerinin tamamen kaybolması,
a) Beyin ölümünde pupiller parlak ışığa yanıtsız ve dilatedir (4-9 mm)
b) Kornea refleksi yokluÄŸu,
c) Vestibulo-oküler refleks yokluÄŸu,
d) Okülosefalik refleks yokluÄŸu,
e) Feringeal ve trakeal reflekslerin yokluÄŸu,
VII) Apne testi :
Apne testi uygulanabilmesi için, Arterial pO2 ve pCO2 deÄŸerleri normal olmalıdır (pCO2 40 mmHg
ve üzerinde). Bu koÅŸullarda hasta 10-30 dakika süre ile %100 oksijen ile ventile edilerek arteriyel
oksijen basıncının 200 mmHg üzerinde olması saÄŸlanmalıdır. Bu koÅŸullar saÄŸlandıktan sonra hasta
mekanik solunum desteÄŸinden ayrılarak trakea içerisine en az 8-10 dakika süre ile 6 lt. dakikada
oksijen uygulanmalıdır. Bu uygulamalara rağmen spontan soluma yoksa apne veya kan gazlarında
pCO2 basıncı 60 mmHg veya üzerinde ise spontan soluma hareketi yoksa apne testi pozitiftir.
Beyin ölümü tanısı konan hastalarda
* Daha önce tanısı konulmuÅŸ bir nedenle hasta irreversibl koma tablosuna girmiÅŸse en az 12 saat,
etyolojisi bilinmeden gelişen tablolarda en az 24 saat bu koşulların değişmeden devamlılığı
gözlenmelidir.
* Klinik beyin ölümü tanısı almış hastalarda, hekimler kurulunun uygun göreceÄŸi bir laboratuvar
yöntemiyle beyin ölümü teyid edilmelidir.
* Hasta yakınına beyin ölümü deklare edildikten sonra hastaya uygulanan tıbbi destekler kesilebilir.
* Hasta yakınına beyin ölümü deklare edildikten sonra yaÅŸam desteÄŸinin kesildiÄŸi durumlar:
1- Hastanın organ veya organlarının transplantasyon için kullanılmasına hasta yakınının izin vermesi,
2- Hasta yakınlarının yaşam desteğinin kesilmesine izin vermesidir.
|